Ciekawostki - PlanetaZiemia.pl

Przewiercili się przez Wielką Błękitną Dziurę w Belize. Odkryli ślady 5700 lat historii cyklonów

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-10-25

Kategoria: Aktualności, Ciekawostki, Historia, Hydrosfera – Wody Ziemi, Klimat, Meteorologia, Zagranica, Żywioły

Rdzeń osadów pobrany z Wielkiej Błękitnej Dziury u wybrzeży Belize pozwolił odtworzyć historię cyklonów tropikalnych z ostatnich 5700 lat, a analiza wykazała, że w ciągu minionych dwóch dekad przez region przeszło aż dziewięć takich układów. Naukowcy wiążą ten wzrost aktywności z globalnym ociepleniem, a wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Science Advances”. Belize to państwo w…
Czytaj więcej: Przewiercili się przez Wielką Błękitną Dziurę w Belize. Odkryli ślady 5700 lat historii cyklonów
Badacze z Sydney: ul działa jak układ odpornościowy całej kolonii

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-10-24

Kategoria: Aktualności, Ciekawostki, Zwierzęta

Badacze z Uniwersytetu w Sydney wykazali, że ul pszczół miodnych działa jak złożony układ odpornościowy, w którym miód, propolis, pyłek i inne elementy wspólnie chronią kolonię przed drobnoustrojami. Badanie 24 rodzin pszczelich pokazało również, że różnorodność roślin w otoczeniu pasiek ma istotne znaczenie dla naturalnych mechanizmów obronnych pszczół. Pszczoła miodna to gatunek owada błonkoskrzydłego z…
Czytaj więcej: Badacze z Sydney: ul działa jak układ odpornościowy całej kolonii
Teleskopy LST w Hiszpanii zainaugurowane. Nowa era badań wszechświata

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-10-24

Kategoria: Aktualności, Ciekawostki, Kosmos, Nauka

Na kanaryjskiej wyspie La Palma w Hiszpanii zainaugurowano sieć czterech teleskopów Large-Sized Telescope (LST), co przybliża pełne uruchomienie Obserwatorium CTAO i otwiera nowe możliwości badań promieniowania gamma. W projekcie uczestniczą także polscy naukowcy z konsorcjum 13 instytucji, którzy dostarczyli aparaturę, oprogramowanie i elementy mechaniczne. Hiszpania to państwo w zachodniej części Europy Południowej, położone głównie na…
Czytaj więcej: Teleskopy LST w Hiszpanii zainaugurowane. Nowa era badań wszechświata
Ślady sprzed 13 800 lat na Alasce. Ujawniają początki człowieka w Ameryce

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-10-23

Kategoria: Aktualności, Archeologia, Ciekawostki, Człowiek, Historia, Kultura, Zagranica

Na Alasce archeolodzy odkryli tysiące artefaktów, kamienne narzędzia oraz pozostałości dawnych miejsc aktywności ludzi na stanowisku Shég’ Xdaltth’í’, którego najstarsza warstwa liczy około 13 800 lat. Charakterystyczne kamienne groty podobne do znajdowanych po drugiej stronie dawnej Beringii dostarczają nowych wskazówek na temat kontaktów kulturowych i zasiedlania Ameryki pod koniec ostatniej epoki lodowcowej. Alaska to stan…
Czytaj więcej: Ślady sprzed 13 800 lat na Alasce. Ujawniają początki człowieka w Ameryce
Nowy gatunek gigantycznej lilii wodnej odkryli dzięki Instagramowi

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-10-22

Kategoria: Aktualności, Ciekawostki, Ekologia, Hydrosfera – Wody Ziemi, Rośliny, Zagranica

Grzybienie białe, zwyczajowo nazywane także nenufarem lub lilią wodną, to gatunek byliny z rodziny grzybieniowatych. Jedno zdjęcie na Instagramie zapoczątkowało poszukiwania, które doprowadziły do opisania nowego gatunku gigantycznej lilii wodnej – Victoria colombiana – rosnącej w Kolumbii, której liście osiągają dwa metry średnicy. Naukowcy szacują, że na wolności pozostało zaledwie 30–50 osobników, dlatego badają możliwości…
Czytaj więcej: Nowy gatunek gigantycznej lilii wodnej odkryli dzięki Instagramowi
Usunęli cztery zapory. Łososie odzyskały 88 proc. dawnego zasięgu występowania

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-10-22

Kategoria: Aktualności, Ciekawostki, Człowiek, Ekologia, Hydrosfera – Wody Ziemi, Zagranica, Zwierzęta

Czawycza (Chinook salmon) to gatunek morskiej ryby z rodziny łososiowatych. Usunięcie czterech zapór na amerykańskiej rzece Klamath pozwoliło łososiom Chinook w zaledwie dwa sezony migracyjne dotrzeć do 88 proc. udokumentowanego historycznego zasięgu występowania. Ryby pokonały 345 km wcześniej niedostępnych odcinków rzeki i jej dopływów, pokazując, jak szybko przywrócenie ciągłości rzeki może otworzyć drogę do dawnych…
Czytaj więcej: Usunęli cztery zapory. Łososie odzyskały 88 proc. dawnego zasięgu występowania
Lesotho to najwyżej położone państwo świata. Cały kraj leży ponad 1000 m n.p.m.

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-10-22

Kategoria: Ciekawostki, Człowiek, Zagranica

Lesotho to państwo w południowej Afryce, będące enklawą w Republice Południowej Afryki. Lesotho to jedyne niepodległe państwo świata, którego całe terytorium leży powyżej 1000 m n.p.m., a ponad 80 proc. jego powierzchni znajduje się na wysokości przekraczającej 1800 m. Górzysty krajobraz, strome zbocza i gwałtowne zmiany pogody utrudniają mieszkańcom podróżowanie, uprawę ziemi oraz dostęp do…
Czytaj więcej: Lesotho to najwyżej położone państwo świata. Cały kraj leży ponad 1000 m n.p.m.
Główne jezioro straciło wodę. Płynie stąd 65 proc. zapotrzebowania dla miasta

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-10-21

Kategoria: Aktualności, Ciekawostki, Hydrosfera – Wody Ziemi, Klimat, Polska

Kraków to miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce nad Wisłą, drugie co do liczby mieszkańców. Jezioro Dobczyckie, z którego pochodzi około 65 proc. wody pitnej dostarczanej mieszkańcom Krakowa, zmaga się z poważnymi skutkami długotrwałej suszy, a niski poziom wody odsłania rozległe fragmenty dna zbiornika. Wody Polskie i Wodociągi Miasta Krakowa zapewniają jednak, że…
Czytaj więcej: Główne jezioro straciło wodę. Płynie stąd 65 proc. zapotrzebowania dla miasta
Fotowoltaika pod wodą zaskoczyła naukowców. Sprawność sięgnęła prawie 35%

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-10-19

Kategoria: Aktualności, Ciekawostki, Ekologia, Hydrosfera – Wody Ziemi, Nauka

Perowskitowe ogniwo słoneczne to rodzaj ogniwa słonecznego, które zawiera związek o strukturze perowskitu, najczęściej hybrydowy organiczno-nieorganiczny materiał na bazie halogenku ołowiu lub cyny jako warstwę aktywną zbierającą światło. Naukowcy z Uniwersytetu Yunnan w Chinach i międzynarodowego zespołu badawczego opracowali ogniwo perowskitowe, które przy świetle odpowiadającym głębokości 10 metrów osiągnęło sprawność 34,7%, wykorzystując głównie niebieskie i…
Czytaj więcej: Fotowoltaika pod wodą zaskoczyła naukowców. Sprawność sięgnęła prawie 35%
Sztuczna inteligencja przewiduje powrót kosmicznych śmieci. W teście pomyliła się tylko o 2 minuty

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-10-19

Kategoria: Aktualności, Ciekawostki, Kosmos

Wenus to druga pod względem odległości od Słońca planeta Układu Słonecznego. Naukowcy przetestowali nowy algorytm łączący obliczenia ruchu orbitalnego z siecią neuronową, odtwarzając powrót radzieckiej sondy Kosmos 482, która po nieudanej misji na Wenus przez 53 lata krążyła wokół Ziemi, a w maju 2025 roku spadła do Oceanu Indyjskiego. Model wskazał czas wejścia w atmosferę…
Czytaj więcej: Sztuczna inteligencja przewiduje powrót kosmicznych śmieci. W teście pomyliła się tylko o 2 minuty

Kategoria: Ciekawostki