Nauka - PlanetaZiemia.pl

Naukowcy prześwietlają Wzgórze Wawelskie. Ta technologia może ujawnić ukryte komory

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-09-29

Kategoria: Aktualności, Archeologia, Ciekawostki, Człowiek, Geologia, Historia, Kosmos, Nauka, Polska

Wawel to wzgórze na Pomoście Krakowskim, w Krakowie w dzielnicy I Stare Miasto, na lewym brzegu Wisły. Naukowcy prowadzą w Smoczej Jamie badania z wykorzystaniem tomografii mionowej, która pozwala analizować wnętrze skał i murów bez konieczności ich naruszania. Detektor rejestruje przenikające przez Wzgórze Wawelskie miony, a zebrane dane mogą pomóc wskazać nieznane korytarze, tunele i…
Czytaj więcej: Naukowcy prześwietlają Wzgórze Wawelskie. Ta technologia może ujawnić ukryte komory
Dziura ozonowa nad Antarktydą jest coraz mniejsza. To zwycięstwo nauki nad problemem stworzonym przez człowieka

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-09-23

Kategoria: Aktualności, Atmosfera – Powietrze Ziemi, Ciekawostki, Człowiek, Ekologia, Nauka

Dziura ozonowa to zjawisko spadku stężenia ozonu w stratosferze atmosfery ziemskiej. W 2025 roku dziura ozonowa nad Antarktydą osiągnęła jeden z najmniejszych rozmiarów od kilkudziesięciu lat, a Światowa Organizacja Meteorologiczna wskazuje, że warstwa ozonowa odbudowuje się od 2000 roku. To efekt wieloletniej międzynarodowej współpracy i ograniczenia stosowania freonów, choć wielkość dziury ozonowej nadal podlega znacznym…
Czytaj więcej: Dziura ozonowa nad Antarktydą jest coraz mniejsza. To zwycięstwo nauki nad problemem stworzonym przez człowieka
NASA wysłała pszczoły w kosmos. Naukowcy sprawdzili, jak owady poradzą sobie w stanie nieważkości

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-09-22

Kategoria: Ciekawostki, Kosmos, Nauka, Zwierzęta

NASA to agencja rządu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za narodowy program lotów kosmicznych. W 1984 roku NASA wysłała na orbitę wahadłowcem Challenger 3301 pszczół, aby sprawdzić, jak owady poradzą sobie z budowaniem plastrów w warunkach mikrograwitacji, a eksperyment miał pokazać, czy brak normalnego kierunku góra–dół wpłynie na ich zachowanie. Początkowo pszczoły miały trudności z odnalezieniem się…
Czytaj więcej: NASA wysłała pszczoły w kosmos. Naukowcy sprawdzili, jak owady poradzą sobie w stanie nieważkości
Nowe odkrycia wokół Machu Picchu. Polscy archeolodzy znaleźli ponad 2,5 km dróg i nieznane struktury

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-09-18

Kategoria: Aktualności, Archeologia, Ciekawostki, Człowiek, Geologia, Historia, Kultura, Nauka, Polska, Zagranica

Machu Picchu to najlepiej zachowane miasto Inków. Polsko-peruwiański zespół archeologów odkrył wokół Machu Picchu ponad 2,5 kilometra nieznanych wcześniej dróg, a także tarasy, platformy i okrągłe struktury. Odkrycia dostarczają nowych informacji o zagospodarowaniu terenu wokół słynnego inkaskiego miasta i pokazują, że obszar ten kryje jeszcze wiele śladów dawnej działalności człowieka. Czytaj więcej Photo by Eddie…
Czytaj więcej: Nowe odkrycia wokół Machu Picchu. Polscy archeolodzy znaleźli ponad 2,5 km dróg i nieznane struktury
Życie w kwasie siarkowym? Peptydy tworzą w nim stabilne struktury

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-09-17

Kategoria: Aktualności, Kosmos, Nauka

Kwas siarkowy to nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenowych kwasów siarki, jeden z najmocniejszych kwasów. Naukowcy odkryli, że peptydy mogą tworzyć stabilne struktury w stężonym kwasie siarkowym, mimo że jest on środowiskiem wyjątkowo niekorzystnym dla większości znanych form życia. Wyniki badań mogą pomóc lepiej zrozumieć, jak zachowują się związki organiczne w ekstremalnych warunkach i mają…
Czytaj więcej: Życie w kwasie siarkowym? Peptydy tworzą w nim stabilne struktury
Przełom na wykopaliskach. Tanie urządzenie „prześwietla” grunt w 30 sekund

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-09-14

Kategoria: Aktualności, Archeologia, Ciekawostki, Nauka, Paleontologia

Wykopaliska archeologiczne to jedna z najważniejszych terenowych metod badawczych archeologii. Naukowcy z Uniwersytetu w Aarhus opracowali przenośny skaner LEDMSI, który w zaledwie 30 sekund wykonuje serię zdjęć gruntu przy użyciu 16 różnych długości fal światła, ujawniając warstwy i materiały niewidoczne gołym okiem. Urządzenie przetestowane na stanowisku archeologicznym na Bornholmie jest około 20 razy tańsze od…
Czytaj więcej: Przełom na wykopaliskach. Tanie urządzenie „prześwietla” grunt w 30 sekund
Ptasi śpiew pod lupą naukowców. Już wiemy, dlaczego go uwielbiamy

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-09-14

Kategoria: Aktualności, Ciekawostki, Człowiek, Nauka, Zwierzęta

Ptaki to gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Naukowcy przyjrzeli się bliżej dźwiękom wydawanym przez ptaki, analizując ich parametry, aby ustalić, co sprawia, że ich śpiew odbieramy jako wyjątkowo przyjemny. Badanie wykazało, że na nasz zachwyt wpływają konkretne cechy ptasich głosów, dzięki którym ich śpiew może być dla człowieka szczególnie atrakcyjny i kojący. Czytaj więcej…
Czytaj więcej: Ptasi śpiew pod lupą naukowców. Już wiemy, dlaczego go uwielbiamy
Ten skorupiak był znany od 170 lat. Polacy odkryli pomyłkę

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-09-08

Kategoria: Aktualności, Ciekawostki, Hydrosfera – Wody Ziemi, Nauka, Polska, Zagranica, Zwierzęta

Skorupiaki to podtyp stawonogów wyróżniany w systematyce tradycyjnej. Hydrobiolodzy z Uniwersytetu Szczecińskiego wraz z naukowcami z Norwegii, Niemiec i Austrii wykazali, że skorupiaki żyjące u wybrzeży Norwegii, dotąd uznawane za przedstawicieli znanego gatunku, są w rzeczywistości odrębnym gatunkiem. Nowy gatunek nazwano Eurytemora nilsseni, a jego odróżnienie umożliwiły szczegółowe badania budowy ciała oraz analizy genetyczne. Czytaj…
Czytaj więcej: Ten skorupiak był znany od 170 lat. Polacy odkryli pomyłkę
Polimer, który znika w 90°C i odradza się z pary. Przełom w chemii materiałów o obiegu zamkniętym

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-09-07

Kategoria: Aktualności, Ekologia, Nauka

Naukowcy z University of Surrey opracowali poli(1,2-ditiolan), który pod wpływem temperatury około 90°C rozpada się na monomery i przechodzi ze stanu stałego w gazowy, a po ochłodzeniu samoczynnie odtwarza pierwotną strukturę polimeru. Materiał może znaleźć zastosowanie m.in. w specjalistycznych powłokach i rozwiązaniach biomedycznych, choć na obecnym etapie jest przede wszystkim dowodem słuszności koncepcji materiałów o…
Czytaj więcej: Polimer, który znika w 90°C i odradza się z pary. Przełom w chemii materiałów o obiegu zamkniętym
Psy rozpoznają różne ludzkie emocje

Opublikował

Krzysztof Milewski

w dniu

2026-08-18

Kategoria: Aktualności, Ciekawostki, Człowiek, Nauka, Zwierzęta

Funkcjonalne obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego, w skrócie fMRI to wyspecjalizowana odmiana obrazowania metodą rezonansu magnetycznego, za pomocą której mierzony jest wzrost przepływu krwi i utlenowania aktywnej okolicy mózgu. Najnowsze badania z wykorzystaniem rezonansu fMRI pokazują, że psy potrafią rozpoznawać ludzkie emocje na podstawie wyrazu twarzy, a ich mózgi reagują inaczej nie tylko na radość i…
Czytaj więcej: Psy rozpoznają różne ludzkie emocje

Kategoria: Nauka